పండుగలు మరియు వ్రతాలు5 min నిమిషాల పఠనం · 2026-06
దీపావళి తేదీ చాంద్ర కాలదర్శిని నుంచి నిర్ణయమవుతుంది. కార్తీక అమావాస్యనే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?
దీపావళి ఆశ్వయుజ మాసపు కృష్ణ పక్ష అమావాస్యన వస్తుంది — సంవత్సరపు అత్యంత చీకటి రాత్రులలో ఒకటి. హిందూ కాలదర్శిని చాంద్ర-సౌరమైనది కాబట్టి గ్రెగోరియన్ కాలదర్శినిలో ఇది అక్టోబర్-నవంబర్లో మారుతూ వస్తుంది.
ఖచ్చితమైన క్షణం ప్రదోష కాలంలో — సూర్యాస్తమయం తర్వాతి సమయంలో — అమావాస్య తిథి నడుస్తోందా అన్నదాన్ని బట్టి నిర్ణయమవుతుంది, ఎందుకంటే లక్ష్మీ పూజ ఆ కాలంలోనే చేస్తారు.
సంకేతం సులభం: సంవత్సరపు అత్యంత చీకటి రాత్రిన దీపాలు వెలిగించడం అంటే చీకటి మీద వెలుగు, అజ్ఞానం మీద జ్ఞానం విజయం. అమావాస్యను ఎంచుకున్నారు, ఎందుకంటే అది చీకటిని అత్యంత స్పష్టం చేస్తుంది.
కథలూ దీనితో ముడిపడతాయి: తెలుగు ప్రాంతాలలో ముఖ్యమైనది కృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి నరకాసురుని సంహరించిన కథ — అందుకే ముందు రోజు నరక చతుర్దశి; ఉత్తర భారతంలో రాముడు పద్నాలుగేళ్ళ వనవాసం ముగించి అయోధ్యకు తిరిగి రావడం.
ఆంధ్ర, తెలంగాణలలో ఉత్సవం నరక చతుర్దశి నాటి తెల్లవారుజాము అభ్యంగన స్నానంతో మొదలవుతుంది, అమావాస్య సాయంత్రం లక్ష్మీ పూజతో కొనసాగుతుంది.
తర్వాతి రెండు వారాలూ కార్తీక మాసం — తెలుగు సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన మాసాలలో ఒకటి. కార్తీక సోమవారాలు, దీపారాధన, కార్తీక పౌర్ణమి నాడు జ్వాలాతోరణం, ఉసిరి చెట్టు కింద వనభోజనాలు — దీపావళి వెలిగించిన దీపం ఈ మాసమంతా కొనసాగుతుంది.
ఇది చాంద్ర-సౌర హిందూ కాలదర్శిని ప్రకారం కార్తీక అమావాస్యన వస్తుంది కాబట్టి, గ్రెగోరియన్ తేదీ ప్రకారం కాదు.
ప్రదోష కాలంలో — సూర్యాస్తమయం తర్వాతి సమయంలో — అమావాస్య తిథి నడుస్తున్నప్పుడు.
కార్తీక మాసం — కార్తీక సోమవారాలు, దీపారాధన, కార్తీక పౌర్ణమి, వనభోజనాలతో తెలుగు సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైనది.
చదవడం ఒక విషయం — ఈ సూత్రాలను మీ స్వంత జాతకంలో చూడటం మరొకటి. కొన్ని క్షణాల్లో మీ ఉచిత, ఖచ్చితమైన వైదిక జాతకాన్ని రూపొందించండి.
ఉచిత జాతకం పొందండి →