పంచాంగం మరియు ముహూర్తం5 min నిమిషాల పఠనం · 2026-06
తిథి వైదిక చాంద్ర దినం; ఏకాదశి వాటిలో అత్యంత పవిత్రమైన వ్రత దినం.
సూర్యునికీ చంద్రునికీ మధ్య ప్రతి 12° అంతరం వల్ల తిథి ఏర్పడుతుంది. ఒక చాంద్ర మాసంలో ముప్పై తిథులు — శుక్ల పక్షంలో పదిహేను (అమావాస్య నుంచి పౌర్ణమి వరకూ వర్ధమాన చంద్రుడు), కృష్ణ పక్షంలో పదిహేను (పౌర్ణమి నుంచి అమావాస్య వరకూ క్షీణ చంద్రుడు).
తిథి గడియారపు రోజుతో సరిగ్గా సరిపోదు. చంద్రుని వేగం మారడం వల్ల ఒక తిథి 19 నుంచి 26 గంటల వరకూ నడవవచ్చు — కాబట్టి కొన్నిసార్లు ఒక తిథి తప్పిపోవచ్చు (క్షయ తిథి) లేదా రెండు రోజులు నడవవచ్చు (వృద్ధి తిథి).
ఏకాదశి అంటే పదకొండవ తిథి; ప్రతి పక్షంలోనూ ఒకసారి వస్తుంది — అంటే నెలలో రెండుసార్లు. ఇది విష్ణువుకు అంకితం; హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత విస్తృతంగా ఆచరించే వ్రతం.
సంప్రదాయకంగా ఏకాదశి నాడు అన్నమూ పప్పులూ తప్పిస్తారు; కొందరు నిర్జల ఉపవాసం కూడా చేస్తారు. శాస్త్రీయ కారణం ఆధ్యాత్మిక శుద్ధి; పక్షానికి ఒకసారి జీర్ణవ్యవస్థకు విశ్రాంతి అనే ఆచరణాత్మక ప్రయోజనమూ సంప్రదాయంలో గుర్తించబడినదే.
ప్రతి తిథికీ దాని సొంత లక్షణం ఉంది. పౌర్ణమి, అమావాస్య అత్యంత శక్తివంతమైనవిగా భావిస్తారు — పౌర్ణమి పూర్ణత్వానికీ ఉత్సవానికీ, అమావాస్య పితృ కార్యాలకూ అంతర్ముఖ సాధనకూ.
చవితి గణపతికి, అష్టమి, నవమి దేవికి, త్రయోదశి (ప్రదోషం) శివునికి అంకితం. రిక్తా తిథులు — చవితి, నవమి, చతుర్దశి — శుభారంభాలకు సాధారణంగా తప్పిస్తారు.
తిథి అంటే వైదిక చాంద్ర దినం; సూర్యునికీ చంద్రునికీ మధ్య ప్రతి 12° అంతరం వల్ల ఏర్పడుతుంది.
నెలలో రెండుసార్లు — శుక్ల, కృష్ణ రెండు పక్షాల పదకొండవ తిథిలో.
చంద్రుని మారే వేగం వల్ల తిథి 19 నుంచి 26 గంటలు నడవవచ్చు, కాబట్టి క్షయమో వృద్ధియో జరుగుతుంది.
చదవడం ఒక విషయం — ఈ సూత్రాలను మీ స్వంత జాతకంలో చూడటం మరొకటి. కొన్ని క్షణాల్లో మీ ఉచిత, ఖచ్చితమైన వైదిక జాతకాన్ని రూపొందించండి.
ఉచిత జాతకం పొందండి →