पंचांग व मुहूर्त6 min मिनिटांचे वाचन · 2026-06
विवाह मुहूर्त ही विवाहाला आशीर्वाद देण्यासाठी निवडलेली शुभ खिडकी. योग्य विवाह मुहूर्त निवडताना कोणते घटक पाहिले जातात ते जाणून घ्या.
मुहूर्त म्हणजे निवडलेला काळ — एखादे महत्त्वाचे काम सुरू करण्यासाठी काळजीपूर्वक निवडलेला क्षण, जेणेकरून ते अनुकूल आकाशाखाली सुरू व्हावे. विवाह मुहूर्त यांतील सर्वाधिक महत्त्वाचा, कारण विवाह आजन्म बंधन आहे जे परंपरेला शक्य तितक्या भक्कम पायावर सुरू करायचे असते.
मुहूर्तशास्त्र ही ज्योतिषाची स्वतंत्र शाखा असून तिचे स्वतःचे नियम आहेत, जे वधू-वरांच्या जन्मपत्रिकांवर लागू होतात.
विवाहतिथीची निवड पंचांगापासून सुरू होते. शुभ तिथी निवडल्या जातात व अशुभ टाळल्या जातात; विवाहासाठी परंपरेने रोहिणी, मृगशीर्ष, मघा, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, स्वाती, अनुराधा, मूळ, उत्तराषाढा, उत्तरा भाद्रपदा व रेवती अशी अनुकूल नक्षत्रे घेतली जातात.
काही वार, योग व करणे पसंत केली जातात, आणि राहू काळ तसेच शुक्र किंवा गुरु अस्त असण्याचा काळ (गुरु/शुक्र अस्त) टाळला जातो. विवाहाचा हंगामच या ग्रहनियमांचे पालन करतो.
पंचांगाच्या पुढे, त्याच नेमक्या क्षणासाठी मांडलेली मुहूर्तपत्रिकाही महत्त्वाची. निवडलेल्या वेळी बलवान लग्न व सुस्थित चंद्र शोधला जातो, सप्तम भावाला शुभ ग्रहांचा आधार मिळावा आणि संवेदनशील बिंदूंपासून पापग्रह दूर राहावेत.
वधू-वरांच्या स्वतःच्या पत्रिका व दशाही पाहिल्या जातात, जेणेकरून तारीख केवळ अमूर्त दिनदर्शिकेशी नव्हे तर दोन्ही व्यक्तींशी जुळावी.
प्रत्यक्षात कुटुंबे ज्योतिषीय आदर्श स्थळ, हंगाम व सोयीच्या वास्तव मर्यादांशी तोलतात. कुशल ज्योतिषी एका परिपूर्ण क्षणावर हट्ट न धरता उपलब्ध सर्वोत्तम खिडक्या सुचवतो.
हेतू अंधश्रद्धा नसून संकल्प आहे: विवाह जाणीवपूर्वक, आशीर्वाद व शुभशकुन वाटणाऱ्या वेळी सुरू करणे.
विवाह पार पाडण्यासाठी ज्योतिषीयदृष्ट्या निवडलेली शुभ वेळ, जेणेकरून नाते अनुकूल ग्रहस्थितीत सुरू व्हावे.
परंपरेने रोहिणी, मघा, हस्त, स्वाती, अनुराधा, मूळ, उत्तरा फाल्गुनी, उत्तराषाढा, उत्तरा भाद्रपदा व रेवती अनुकूल मानली जातात.
होय. चांगला मुहूर्त केवळ सर्वसाधारण पंचांगाशी नव्हे तर दोघांच्या पत्रिका व दशांशीही जुळतो.
वाचणे ही एक गोष्ट — ही तत्त्वे तुमच्या जन्मकुंडलीत पाहणे ही दुसरी. काही क्षणांत तुमची मोफत, अचूक वैदिक कुंडली तयार करा.
मोफत कुंडली मिळवा →