સત્તાવીસ નક્ષત્રો — ચંદ્રભવનોનો પરિચય

નક્ષત્રો વૈદિક જ્યોતિષની સૌથી પ્રાચીન અને સૂક્ષ્મ પદ્ધતિ છે. તે શું છે અને દશા તથા સ્વભાવને કેવી રીતે ઘડે છે તે જાણો.

ચંદ્રનાં ભવન

રાશિચક્રને બાર રાશિમાં વહેંચતાં પહેલાં વૈદિક પરંપરાએ તેને 13°20' ના સત્તાવીસ સરખા ભાગમાં વહેંચ્યું — નક્ષત્રો. દરેક નક્ષત્ર એ એક દિવસમાં ચંદ્ર જેટલું અંતર કાપે તેની આસપાસનું ભવન છે, જેનું પોતાનું નામ, દેવતા, પ્રતીક અને સ્વામી ગ્રહ છે.

નક્ષત્ર રાશિ કરતાં જૂનું છે અને ઘણી રીતે વધુ સૂક્ષ્મ. બે વ્યક્તિ એક જ ચંદ્રરાશિમાં જન્મી શકે પણ જુદાં નક્ષત્રમાં — અને તેમનું જીવન બહુ જુદું ચાલશે.

નક્ષત્ર શું નક્કી કરે છે

જન્મ સમયનું ચંદ્રનક્ષત્ર — જન્મનક્ષત્ર — તમારી વિંશોત્તરી દશા નક્કી કરે છે, નામકરણનો પ્રથમ અક્ષર આપે છે, અને સ્વભાવ, પ્રેરણા તથા આંતરિક પ્રકૃતિનું ઊંડું વર્ણન કરે છે.

દરેક નક્ષત્ર ચાર પદમાં વહેંચાયેલું છે — 3°20' નો દરેક ભાગ — જે નવાંશ કુંડળી સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે. પદ સ્તરે વાંચતાં એક જ નક્ષત્રમાં જન્મેલા બે લોકોમાં પણ ભેદ સ્પષ્ટ થાય છે.

નક્ષત્રોનો ઉપયોગ

લગ્નમેળાપકમાં નક્ષત્ર કેન્દ્રમાં છે: અષ્ટકૂટ ગુણમિલનનાં આઠેય કૂટ બંને પક્ષના ચંદ્રનક્ષત્રથી ગણાય છે. મુહૂર્તમાં દરેક કાર્ય માટે અનુકૂળ નક્ષત્રો ગણાવેલાં છે.

નક્ષત્રો ગોચરમાં પણ વપરાય છે — ગ્રહ કયા નક્ષત્રમાં ચાલે છે તે તેની અસરને રંગ આપે છે, અને દશા ગણતરીમાં તો નક્ષત્ર જ પાયો છે.

સામાન્ય પ્રશ્નો

સંબંધિત વાંચન

તમારી કુંડળીમાં જુઓ

વાંચવું એક વાત છે — આ સિદ્ધાંતોને તમારી જન્મકુંડળીમાં જોવા બીજી. થોડી ક્ષણોમાં તમારી નિઃશુલ્ક, ચોક્કસ વૈદિક કુંડળી બનાવો.