લગ્નમેળાપકમાં નાડી અને ભકૂટ દોષ

ગુણમિલનમાં સૌથી ભારે બે દોષ નાડી અને ભકૂટ છે. તેમનો અર્થ અને તે ક્યારે રદ થાય તે જાણો.

નાડી દોષ

નાડી કૂટ ગુણમિલનમાં સૌથી ભારે છે — 36 માંથી 8 ગુણ. સત્તાવીસ નક્ષત્રોને ત્રણ નાડીમાં વહેંચવામાં આવે છે: આદિ (વાત), મધ્ય (પિત્ત) અને અંત્ય (કફ). વર અને કન્યા બંનેની નાડી એક જ હોય તો નાડી દોષ બને છે અને આઠેય ગુણ શૂન્ય થાય છે.

શાસ્ત્રીય ચિંતા આરોગ્ય અને સંતતિની છે — તર્ક એ કે એક જ નાડી એટલે એક જ પ્રકૃતિ, અને પ્રકૃતિભેદ સંતાનના આરોગ્ય માટે ઇચ્છનીય ગણાય છે.

નાડી દોષ ક્યારે રદ થાય

શાસ્ત્રો અનેક પરિહાર આપે છે. બંનેની ચંદ્રરાશિ એક હોય પણ નક્ષત્ર જુદાં હોય, અથવા નક્ષત્ર એક હોય પણ પદ જુદાં હોય, તો દોષ રદ ગણાય છે. બંનેની રાશિ જુદી હોય તો પણ પરિહાર થાય છે.

કેટલીક પરંપરાઓ એમ પણ કહે છે કે નક્ષત્રસ્વામી અને રાશિસ્વામી વચ્ચે મિત્રતા હોય તો દોષ ઘણો શમે છે. તેથી નાડી દોષ દેખાય ત્યારે પહેલો પ્રશ્ન એ છે કે તે ખરેખર સક્રિય છે કે નહીં.

ભકૂટ દોષ

ભકૂટ કૂટ (7 ગુણ) બંનેની ચંદ્રરાશિ વચ્ચેના અંતરને જુએ છે. અમુક અંતર — 6/8, 9/5 અને 2/12 — દોષ ગણાય છે અને અનુક્રમે આરોગ્ય, સંતતિ તથા સમૃદ્ધિ સાથે જોડાય છે.

ભકૂટ દોષ પણ રદ થઈ શકે છે: બંનેની રાશિના સ્વામી એક જ હોય, અથવા બંને સ્વામી પરસ્પર મિત્ર હોય, તો દોષ મોટા ભાગે શમે છે. અહીં પણ સિદ્ધાંત એ જ છે — દોષનું નામ નહીં, તેની ખરી સ્થિતિ જોવી.

સામાન્ય પ્રશ્નો

સંબંધિત વાંચન

તમારી કુંડળીમાં જુઓ

વાંચવું એક વાત છે — આ સિદ્ધાંતોને તમારી જન્મકુંડળીમાં જોવા બીજી. થોડી ક્ષણોમાં તમારી નિઃશુલ્ક, ચોક્કસ વૈદિક કુંડળી બનાવો.